Wanneer heb je een vaarbewijs nodig?

Laatst bijgewerkt: februari 2026 · Samengesteld door Bart van der Boog

In het kort: je hebt in Nederland een vaarbewijs nodig als je boot sneller kan varen dan 20 km/uur of een lengte heeft van 15 tot 25 meter.

  • Wanneer géén vaarbewijs nodig:
    boot korter dan 15 meter én niet sneller dan 20 km/uur
  • Wanneer een vaarbewijs verplicht is:
    boot sneller dan 20 km/uur of 15–25 meter lang
  • Welk vaarbewijs je nodig hebt:
    Vaarbewijs 1 voor binnenwater, Vaarbewijs 2 voor ruim binnenwater


👉 Met de regels hieronder zie je in één minuut of je een vaarbewijs nodig hebt.

Bekijk je liever een korte uitleg?
Dan kun je ook de uitlegvideo bekijken.

Inhoudsopgave

Wanneer is een vaarbewijs verplicht?

Belangrijk om te weten:

  • De eigenschappen van je boot bepalen óf je een vaarbewijs nodig hebt
  • Waar je vaart bepaalt vervolgens welk vaarbewijs je nodig hebt


In de tabel hieronder zie je in één oogopslag of je op basis van snelheid en bootlengte een vaarbewijs nodig hebt.


 Minder dan 20 km/uur Meer dan 20 km/uur
Boot korter dan 15 meter Geen vaarbewijs nodig Vaarbewijs verplicht
Boot van 15 tot 25 meter Vaarbewijs verplicht Vaarbewijs verplicht
  • Sneller dan 20 km/uur? → Vaarbewijs nodig
  • 15-25 meter lengte? → Vaarbewijs nodig


Samengevat: is je boot korter dan 15 meter én vaart hij niet sneller dan 20 km/uur, dan heb je geen vaarbewijs nodig. In alle andere gevallen wel.

Volgende stap: heb je voor jouw boot een vaarbewijs nodig?
👉 Bekijk dan hoe je dit stap voor stap regelt op de pagina vaarbewijs halen.

Heb je Klein Vaarbewijs 1 of 2 nodig?

Heb je op basis van je boot een vaarbewijs nodig? Dan bepaalt het vaargebied welk vaarbewijs je nodig hebt.

Voor varen op het binnenwater heb je minimaal Klein Vaarbewijs 1 nodig, bijvoorbeeld op:

  • rivieren
  • kanalen
  • meren


Wil je varen op het ruime binnenwater? Dan heb je ook Klein Vaarbewijs 2 nodig. De volgende wateren vallen onder het ruime binnenwater:

  • Eems / Dollard
  • Waddenzee
  • IJsselmeer
  • Markermeer
  • IJmeer
  • Oosterschelde
  • Westerschelde


Om Vaarbewijs 2 aan te vragen, moet je eerst zijn geslaagd voor het examen Klein Vaarbewijs 1.

👉 Wil je verder lezen? Bekijk dan: Hoe haal je een vaarbewijs?

Regels vaarbewijs in het buitenland

Met het Klein Vaarbewijs krijg je automatisch het ICC (International Certificate of Competence).

Met Vaarbewijs 1 krijg je het ICC inland waters.
Met Vaarbewijs 2 krijg je het ICC inland + coastal waters.

Let op: de vaarbewijsplicht verschilt per land. Het kan dus zijn dat je in Nederland geen vaarbewijs nodig hebt, maar in het buitenland wel.

In sommige landen gelden strengere regels dan in Nederland. Bijvoorbeeld:

  • een vaarbewijs is verplicht voor (bijna) elke motorboot, ook als deze langzaam is
  • een vaarbewijs of lokaal certificaat is ook verplicht voor open zeilboten of specifieke boottypes
  • verhuurders eisen altijd een vaarbewijs, ook als dat wettelijk niet verplicht is


Welke regels precies gelden, hangt af van het land, het vaargebied én het type boot.

Ga je varen in het buitenland?
👉 Controleer dan altijd vooraf de lokale vaarregels én de voorwaarden van de verhuurder.

Voor populaire vaarlanden zoals Griekenland, Spanje en Frankrijk kunnen de regels per land en soms per vaargebied verschillen.

Voorbeelden wanneer je (g)een vaarbewijs nodig hebt

Met hoeveel pk mag ik varen zonder vaarbewijs?

Het aantal pk’s maakt niet uit. Het gaat om de maximale snelheid van je boot.

  • Zeiljacht met 100 pk, max. 16 km/uur → geen vaarbewijs nodig.
  • Opblaasbare motorboot met 10 pk, max. 25 km/uur → vaarbewijs verplicht.

Ik heb een motorboot van 7 meter met 8 pk

Kan de boot sneller dan 20 km/uur? Dan heb je een vaarbewijs nodig. Zo niet, dan niet.

Heb ik een vaarbewijs nodig voor een jetski?

Ja. Een jetski vaart sneller dan 20 km/uur, dus een vaarbewijs is verplicht.

Ik vaar met een zeilboot van 17 meter op het IJsselmeer

De boot is tussen de 15 en 25 meter en het IJsselmeer is ruim binnenwater. Je hebt dus Klein Vaarbewijs 2 nodig.

Ik huur een boot op vakantie

Ook bij huur- of charterboten kan een vaarbewijs verplicht zijn. Verhuurders mogen daarnaast zelf extra eisen stellen, ook als een vaarbewijs wettelijk niet verplicht is.

Boete voor varen zonder vaarbewijs

Varen zonder verplicht vaarbewijs kan een boete van €600 opleveren. Lees hier meer over boetes op het water.

Veelgestelde vragen over vaarbewijsplicht

Heb je altijd een vaarbewijs nodig voor een motorboot?

Nee. Je hebt alleen een vaarbewijs nodig als de motorboot sneller kan varen dan 20 km/uur of een lengte heeft van 15 tot 25 meter. Is de boot korter dan 15 meter én vaart hij niet sneller dan 20 km/uur, dan is geen vaarbewijs nodig.

Heb je een vaarbewijs nodig als je boot meer dan 20 km/uur kán varen, maar je dat niet doet?

Ja. Het gaat om de constructiesnelheid van de boot, niet om hoe hard je daadwerkelijk vaart. Kan de boot sneller dan 20 km/uur, dan is een vaarbewijs verplicht.

Speelt het aantal pk’s een rol bij de vaarbewijsplicht?

Nee. Het aantal pk’s is niet bepalend. Alleen de maximale snelheid en de lengte van de boot tellen mee bij de vraag of een vaarbewijs verplicht is.

Heb je een vaarbewijs nodig voor een sloep?

Dat hangt af van de sloep. De meeste sloepen zijn langzaam en korter dan 15 meter, waardoor geen vaarbewijs nodig is. Kan de sloep sneller dan 20 km/uur of is hij 15 meter of langer, dan is een vaarbewijs wel verplicht.

Heb je een vaarbewijs nodig voor een jetski of waterscooter?

Ja. Een jetski vaart sneller dan 20 km/uur en valt daarom altijd onder de vaarbewijsplicht. Je hebt hiervoor minimaal Klein Vaarbewijs 1 nodig.

Heb je een vaarbewijs nodig voor een zeilboot?

Alleen als de zeilboot sneller kan varen dan 20 km/uur of een lengte heeft van 15 tot 25 meter. De aanwezigheid van een motor is niet doorslaggevend; snelheid en lengte wel.

Heb je een vaarbewijs nodig als je een boot huurt?

Soms wel. Als de gehuurde boot onder de vaarbewijsplicht valt, is een vaarbewijs verplicht. Daarnaast kunnen verhuurders zelf extra eisen stellen, ook als een vaarbewijs wettelijk niet verplicht is.

Heb je met Vaarbewijs 1 ook Vaarbewijs 2 nodig?

Nee. Vaarbewijs 1 is voldoende voor rivieren, kanalen en meren. Wil je varen op het ruime binnenwater (zoals IJsselmeer, Waddenzee of Zeeuwse wateren), dan heb je ook Vaarbewijs 2 nodig.

Geldt de vaarbewijsplicht ook in het buitenland?

Niet altijd. Elk land hanteert eigen regels. Met een Nederlands vaarbewijs krijg je wel een ICC, maar of een vaarbewijs verplicht is, verschilt per land en soms per vaargebied. Controleer dit altijd vooraf.

Wat gebeurt er als je vaart zonder verplicht vaarbewijs?

Varen zonder verplicht vaarbewijs kan een boete tot €600 opleveren. Daarnaast kan je verzekering problemen geven bij schade of een ongeval.

Over Vaarkennis

Deze pagina is samengesteld door Vaarkennis.

De inhoud van onze cursussen en kennisbank is gemaakt door Bart van der Boog en Lieske Sterk, beiden ervaren watersporters en trainers met ruime ervaring in het uitleggen van vaarbewijstheorie.

Onze lessen sluiten aan op de officiële CBR-exameneisen en combineren duidelijke video’s, praktische uitleg en oefenexamens. Zo weten cursisten precies wanneer ze klaar zijn voor het examen en gaan zij met vertrouwen het water op.

👉 Meer over wie wij zijn lees je op de pagina Over ons.

Bronnen
Deze pagina is gebaseerd op informatie van de officiële exameninstantie:


Naar boven